ĐĂNG NHẬP

Phòng đọc

Lượt Truy Cập

Vai trò của nguồn lực thông tin
(19/03/2015)

Nguồn lực thông tin không chỉ có vai trò quan trọng trong các cơ quan thông tin – thư viện mà còn có vai trò rất to lớn trong tất cả mọi lĩnh vực. Chúng ta cần nhận thức được tầm quan trọng của thông tin đối với cuộc sống hàng ngày và đánh giá cao hơn nữa sự cần thiết phải có sự hiểu biết sâu rộng hơn về tầm ảnh hưởng của nó. Các nhà giáo dục và các trường học phải hiểu và thay đổi theo những thực tế trên. Ngoài những kỹ năng cơ bản như đọc, viết và tính toán, sinh viên của chúng ta cần phải được trang bị công cụ cần thiết để tận dụng và khai thác tối đa nguồn thông tin sẵn có. Khả năng tìm kiếm và giải mã thông tin có thể được ứng dụng trong vô số những quyết định liên quan đến các vấn đề về chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật.

 

Với bất kì một thiết chế, tổ chức xã hội nào đều cần phải có thông tin và nguồn lực thông tin đã trờ thành một nguồn lực đặc biệt cho một xã hội phát triển nhất định. Thế giới đang diễn ra quá trình tiến vào “xã hội thông tin toàn cầu”. Trong bối cảnh đó, việc hướng tới sự định hình một xã hội thông tin ở từng nước đã đặt ra yêu cầu đối với việc khai thác và sử dụng thông tin như một nguồn lực cơ bản và quan trọng để phát triển quốc gia. Hơn 30 năm trước, nhà nghiên cứu chiến lược Hoa kỳ D. Bell (1973) đã tiên liệu về vị trí và vai trò của nguồn lực thông tin và tri thức sẽ thay chỗ của nguồn lực lao động và tiền, vốn đã ngự trị hơn hai thế kỷ trong xã hội công nghiệp. Là loại tài sản vô hình, thông tin và tri thức khác với các nguồn lực vật chất truyền thống ở những đặc điểm nổi trội, ví như: không bị giới hạn về trữ lượng, trong quá trình sử dụng giá trị của thông tin không bị “hao mòn” hoặc bị mất đi thậm chí có thể được làm giàu hơn, tức là thông tin có khả năng tái sinh, tự sinh sản và không bao giờ cạn kiệt. Kể từ khi nền khoa học thế giới trưởng thành với thẩm quyền là “khoa học lớn” (Theo Derek J. de SollaPrice), lượng thông tin của nhân loại phát triển theo tốc độ hàm mũ [1, tr.600].

 

Trong thời đại ngày nay, thời đại mà khoa học và công nghệ ngự trị trong đời sống tất cả mọi lĩnh vực thì nguồn lực thông tin có vai trò cực kỳ quan trọng:

 

-Nguồn lực thông tin là nguồn lực phát triển và là nguồn tài nguyên đặc biệt của mỗi quốc gia. Hiện nay, người ta thừa nhận rằng vật chất, năng lượng, thông tin và bản sắc văn hóa dân tộc là nhân tố quyết định sự tồn tại của mỗi quốc gia. Đặc biệt, trong điều kiện khoa học kỹ thuật và công nghệ đang diễn ra với quy mô lớn như ngày nay, khoa học công nghệ đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp của xã hội thì thông tin khoa học và công nghệ trở thành những nguồn lực quan trọng tạo nên những ưu thế kinh tế - chính trị của mỗi nước.

 

- Nguồn lực thông tin là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế và sản xuất. Từ trước đến nay, các hoạt động kinh tế và sản xuất đếu cần đến thông tin. Các tổ chức sản xuất và kinh doanh đòi hỏi thông tin về nhu cầu đang thay đổi của khách hàng, các khuynh hướng của thị trường đang tiến hóa, các vật liệu sản xuất mới đang xuất hiện, các thiết bị mới với khả năng kỹ thuật cao hơn, công nghệ mới đang được áp dụng… Vì vậy, nhu cầu và yêu cầu về thông tin có vai trò rất quan trọng trong thúc đẩy phát triển nền kinh tế - chính trị của mỗi quốc gia.

 

- Nguồn lực thông tin giữ vai trò hàng đầu trong phát triển khoa học. Điều này được thể hiện ngay trong quy luật phát triển của khoa học. Một trong những quy luật phát triển nội tại của khoa học chính là tính kế thừa và tính quốc tế của nó. Mỗi phát minh khoa học đều kế thừa những cái trước đó. Kế thừa là yếu tố quan trọng thúc đẩy nhanh tiến bộ khoa học kỹ thuật.

 

- Nguồn lực thông tin là cơ sở của lãnh đạo và quản lý. Chất lượng của quyết định của người lãnh đạo và quản lý luôn phụ thuộc vào sự đầy đủ và chất lượng của thông tin, các số liệu và dữ kiện được cung cấp. Có thể nói thực chất của quá trình quản lý là quá trình xử lý thông tin của người lãnh đạo. Do đó, thông tin là yếu tố quan trọng nhất mà thiếu nó thì không thể có bất kỳ quá trình quản lý nào trong hệ thống tổ chức của xã hội.

 

- Trong văn hóa, giáo dục và đời sống nguồn lực thông tin cũng vó vai trò rất quan trọng. Con người có hai nhu cầu cơ bản là nhu cầu vật chất và tinh thần: Nhu cầu vật chất là hữu hạn, nhu cầu tinh thần là vô hạn. Ngày nay, sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đại chúng, các phương tiện nghe nhìn, PC, internet ngày càng đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của con người.

 

Trong giáo dục, hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học luôn cần đến thông tin. Thư viện đã trở thành người thầy thứ 2 trong các trường đại học. E-Learning là phương thức học tập qua mạng, giúp mọi người có thể học tập mọi lúc mọi nơi. Thông tin là cơ sở để vận hành thư viện và cơ quan thông tin, không có thông tin thì thư viện và cơ quan thông tin không thể hoạt động được. Đó là tài sản quý giá, là tiềm lực, là niềm tự hào của mỗi thư viện, cơ quan thông tin. Nguồn lực thông tin càng phong phú thì khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và càng có sức lôi cuốn người sử dụng.

 

Cùng với sự phát triển của xã hội, nhu cầu thông tin phục vụ đời sống của con người ngày càng gia tăng. Mọi người sử dụng thông tin để lựa chọn sản phẩm, lựa chọn dịch vụ, làm chủ cuộc sống và thực hiện nghĩa vụ công dân.

 

Các thông tin về kinh tế, chính trị - xã hội, thị trường, thời tiết… giúp cho việc ổn định và phát triển xã hội.Ngoài ra các hệ thống thông tin phát triển cũng tạo cơ hội cho quần chúng tiếp cận các cơ sở văn hoá và giáo dục. Thông tin đúng đắn và chính xác bao giờ cũng đem lại trật tự và sự ổn định cho tổ chức.

 

Ngày nay với sự phát triển của thông tin và truyền thông, khả năng giao lưu giữa các nhóm người và các thành viên trong xã hội tăng lên. Độ phức tạp xã hội cũng tăng lên nhanh chóng. Giữ vững sự ổn định và định hướng phát triển của xã hội bằng cách xử lý đúng đắn và thông minh các nguồn thông tin là vấn đề luôn đặt ra đối với các nhà quản lý và điều hành.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Hữu Hùng (2005), Thông tin: Từ lý luận tới thực tiễn = Information: from theory to practice, Nxb.Văn hóa thông tin, Hà Nội

2. Vũ Thị Nha (2008), “Truy cập thông tin”, Tạp chí Thư viện Việt Nam, 3 (15), tr. 8 - 10, 19.

3. Đoàn Phan Tân. Thông tin học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.

Copyright © 2010 by Trung tâm thông tin thư viên – Trường Đại học Hà Tĩnh. All rights reserved
Địa chỉ: số 447, đường 26/3, phường Đại Nài, TP Hà Tĩnh, Việt Nam. Điện thoại: 0393.885305. Email:thongtinthuvien@htu.edu.vn